Je puppy doorloopt 7 ontwikkelingsfases. Van puppy tot puber tot volwassen hond. In iedere fase zijn er nieuwe dingen te doen en te leren. Het is handig om te weten hoe de ontwikkeling van je puppy verloopt. Zodat je je puppy in iedere fase goed kunt begeleiden. In dit artikel lees je hoe de ontwikkeling van je puppy verloopt op weg naar volwassenheid. En daarna.
7 Ontwikkelingsfases van puppy tot senior hond
Puppy’s ontwikkelen zich in 7 fases tot volwassen hond (en daarna tot senior hond). De genoemde leeftijden per fase zijn gemiddelden. Er kunnen flinke verschillen zijn per ras en per individuele hond.
Dit zijn de 7 ontwikkelingsfases van puppy’s tot volwassen hond:
- Pasgeboren of neonatale fase (0-2 weken)
- Bewustwordingsfase (2-3 weken)
- Socialisatiefase (3-12 weken)
- Jeugdfase (3-6 maanden)
- Puberteit (6-1 à 2 jaar)
- Volwassenheid (vanaf ca. 1 à 2 jaar)
- Senior (vanaf ca. 7 à 9 jaar)
Ontwikkeling van puppy tot puber
Voor de geboorte
De ontwikkeling van je puppy begint al voor de geboorte. Deze fase heet ook wel de prenatale fase. Erfelijke factoren hebben invloed op het gedrag van je puppy.
Daarnaast heeft de stemming van de moederhond ook veel invloed. Als de moeder tijdens de dracht bijvoorbeeld veel stress heeft, dan maakt ze meer stresshormonen aan (cortisol). Jouw puppy zal dan ook stressgevoeliger zijn. Dat beïnvloedt de manier waarop jouw hond tijdens zijn hele leven omgaat met stress en prikkels.
1. Pasgeboren of neonatale fase
Pasgeboren puppy’s zijn de eerste 2 weken van hun leven nog erg hulpeloos. Voor alles zijn ze afhankelijk van de moederhond. Het enige wat ze doen, is slapen, eten en warm blijven. We noemen dit de neonatale fase.
De puppy’s zijn in deze ontwikkelingsfase nog blind en doof. Ze hebben ook geen tanden. De smaakzintuigen, tast en geur werken al wel. De pups kunnen daardoor op geur en warmte hun moeder vinden. Ze kunnen een klein stukje tijgeren om zich te verplaatsen in de richting van de moederhond. Dat is belangrijk want ze kunnen zichzelf nog niet warm houden.
2. Bewustwordingsfase
Twee weken na de geboorte begint de bewustwordingsfase. De puppy wordt zich dan bewust van zijn omgeving. De oogjes gaan open als je puppy ongeveer 13 dagen oud is. Puppy’s gaan dan ook zelfstandig bewegen. Ze beginnen te waggelen. Aan het einde van de bewustwordingsfase gaan ook de oortjes open. De puppy’s zijn dan ongeveer 19 dagen oud.
De ogen en de oren zijn dan nog niet volledig ontwikkeld. Pas als ze ongeveer 25 dagen oud zijn, kunnen puppy’s vormen zien. Dan kunnen ze ook goed geluiden horen. Geur blijft ook heel belangrijk. De hersenen ontwikkelen zich in deze periode snel. Daardoor kunnen de pups op onderzoek uit.
Tegen het einde van deze periode ga je het eerste begin van spel zien. Ook vertonen pups hun eerste sociale signalen, zoals bijvoorbeeld kwispelen.
Deze fase wordt ook wel de overgangsfase genoemd. Het is de overgang van de hulpeloosheid van de neonatale fase naar de socialisatiefase.
3. Socialisatiefase
Na de bewustwordingsfase begint de socialisatiefase. In die fase zijn de puppy’s tussen de 3 en 12 weken oud. De puppy’s ontwikkelen zich nu snel. Vanaf 6 weken kunnen ze goed zien. De hersenen ontwikkelen zich beter. Ook hun zintuigen gaan beter werken. Tussen de 4 en 8 weken zullen de puppy’s nieuwsgierig op nieuwe situaties afstappen. De pups zullen het nest steeds vaker verlaten om hun omgeving te verkennen.
In deze fase leren de pups om om te gaan met alles wat bij hun wereld hoort. Ze leren dan wat het is om een hondje te zijn. In het nest leren ze met andere honden om te gaan door interacties met hun moeder en nestgenootjes. Ze leren ook veel door spel. Sociaal contact maken met mensen, andere honden en andere dieren is heel belangrijk voor de ontwikkeling van je puppy. Een deel van deze socialisatie vindt dus al bij de fokker plaats.
Puppy’s vinden nieuwe dingen soms best spannend. Het is dus verstandig om ze er tijdig en gecontroleerd mee kennis te laten maken. Door positieve ervaringen leren de pups welke situaties niet eng zijn. Nare ervaringen koppelen ze aan angst.
Vanaf 8 weken vertrekt de puppy meestal uit het nest om naar zijn nieuwe huis te verhuizen. In deze periode wordt ook een belangrijke basis gelegd voor de band met de eigenaar. Het is daarom verstandig om in die periode een puppycursus te doen.
4. Jeugd
Van 12 weken tot 6 maanden begint de jeugdfase in de ontwikkeling van je puppy. Dit wordt ook wel de tweede socialisatiefase genoemd. Het is belangrijk om je pup ook tijdens zijn jeugdperiode te blijven socialiseren. Vanaf 12 weken begint het wisselen van de tanden. Het melkgebitje wordt vervangen door het blijvende gebit. Dit kan duren totdat de puppy’s ongeveer 7-8 maanden oud zijn.
Tijdens de jeugdfase wordt je puppy zelfstandiger. Hij gaat dan verder bij je weg om zijn omgeving te verkennen. Ook zijn reukvermogen ontwikkelt zich. Soms ruikt je pup iets interessants en hij gaat dan met volle aandacht op onderzoek uit. Zijn concentratievermogen is nog beperkt. Hij heeft daardoor minder aandacht voor jou. Hij zal steeds meer de neiging krijgen om zijn neus achterna te gaan. De ene pup heeft hier meer last van dan de andere.
Eerste angstfase
Vanaf ongeveer 3 maanden komen puppy’s in de eerste angstfase. Ook dingen die ze eerder niet eng vonden kunnen dan ineens weer spannend worden. Het is daarom verstandig om je pup goed te steunen en door te gaan met socialisatie.
Deze ontwikkeling van een vluchtreactie hoort bij hun normale ontwikkeling. In de natuur moeten ze natuurlijk snel kunnen reageren op eventueel gevaar. Je hebt in deze fase dus kans dat je puppy er ineens vandoor gaat als hij ergens van schrikt. Bijvoorbeeld van een hard geluid.
Deze fase wordt ook wel de juveniele fase genoemd of de pre-puberteit. Ook wordt het weleens de wegloopfase genoemd. De jeugdfase eindigt als je puppy geslachtsrijp wordt. Dan begint de puberteit.
Ontwikkeling van puber tot volwassen hond en senior
5. Puberteit
De puberteit begint als de puppy geslachtsrijp wordt. De leeftijd waarop dit gebeurt kan verschillen. Gemiddeld gebeurt dit rond de 6 maanden, maar het kan ook met 4 of met 10 maanden zijn. Je puppy is dan seksueel volwassen. Mentaal en lichamelijk is hij dat nog niet.
De prioriteiten van je hond veranderen tijdens de puberteit. In het wild zou dit de periode zijn waarin de hond voor het eerst zelfstandig op zoek moet naar eten, naar een veilige slaapplaats en naar een partner. Dat is nu belangrijk voor hem. Je puber heeft daarom minder aandacht voor jou.
De hormonen van je jonge hond pieken nu. Er treden ook veranderingen op in de hersenen. Daardoor worden sommige gebieden sterker. Andere gebieden, die nu niet meer nodig zouden zijn, worden zwakker. Het kan dus soms lijken alsof je puber ineens alles vergeten is. Deels is dat ook zo. Deels is het gewoon zo dat bepaalde informatie tijdelijk niet meer beschikbaar is door al die veranderingen. Niet alleen veranderingen in hormonen, maar ook in het brein en in het lichaam.
Tweede angstfase
Daarnaast gaat je hond nu ook door de tweede angstfase. De honden zijn dan weer gevoeliger voor angstige ervaringen. Die angstfases komen een paar keer terug in de periode tot ongeveer 18 maanden. Ze hebben dan onze steun en begeleiding nodig om er goed doorheen te komen. Net als je dacht dat je klaar was met het gepuber, begint bij veel honden de tweede puberteit en de groei naar volwassenheid. De tweede puberteit kan bij 12 maanden beginnen of bij 18 maanden. Er zijn grote verschillen tussen de rassen.
De groei van het skelet van de hond gaat door tot 12-24 maanden. Kleine honden zijn eerder uitgegroeid dan grotere honden. Het is verstandig om tijdens de groei voorzichtig te zijn met bewegen.
-
Puppycursus€ 235,00 - Pubercursus€ 235,00
6. Volwassen hond
Rond 18 maanden zijn honden in het algemeen sociaal volwassen in hun gedrag. Bij de leeftijd van 2 á 3 jaar zijn ze volledig ontwikkeld tot een volwassen hond. Je hond kan dan nog wel van alles leren.
7. Senior hond
Vanaf 7 à 9 jaar wordt je hond een senior hond. Ook hier zijn weer grote verschillen. Grote rassen worden eerder senior dan kleine rassen. Ze worden gemiddeld ook minder oud dan kleine hondenrassen. Tijdens deze fase hebben honden vaak minder energie. Ook kan het gedrag van je hond veranderen door lichamelijke veranderingen of pijn.
Samenvatting puppy ontwikkeling
De ontwikkeling van je puppy begint dus al voor de geboorte. Na de geboorte doorloopt je pup verschillende ontwikkelingsfases. In de eerste 3 weken is dat de neonatale fase en de bewustwordingsperiode. Tussen 3 en 12 weken volgt de socialisatiefase. Na de jeugdfase volgt de puberteit rond de leeftijd van 6 maanden. Vervolgens worden de honden volwassen. Tenslotte komen ze in de seniorfase. Uiteraard blijven honden hun hele leven lang verder leren.
Bronnen
Dietz, L., Arnold, A.-M. K., Goerlich-Jansson, V. C., & Vinke, C. M. (2018). The importance of early life experiences for the development of behavioural disorders in domestic dogs. Behaviour, 155(2-3), 83–114.
Fox, M.W., & Stelzner, D. (1966). Behavioural effects of differential early experience in the dog. Animal Behaviour, 14(2), 273-81.
Fox & Bekoff (1975). The Behaviour of Domestic Animals. In E.S.E. Hafez (Ed.). The behaviour of domestic animals (3rd ed., pp.370-409). Williams and Wilkins.
Fox, M. (1978). The Dog: Its Domestication and Behaviour. Garland, S. & P.M. Press.
Freedman, D.G., King, J.A., & Elliot, O., (1961). Critical period in the social development of dogs. Science, 31,133 (3457):1016-7.
Howell TJ, King T, Bennett PC. (2015) Puppy parties and beyond: the role of early age socialization practices on adult dog behavior. Vet Med (Auckl). 2015 Apr 29;6:143-153.
Landsberg, G., Hunthausen, W., Radosta, L., Ackerman, L. (2023), Behavior problems of the Dog and Cat, 4th Edition, Elsevier.
Nott, H. (1992). Behavioural Development of the Dog. In E. Thorne (Ed.), The Waltham Book of Dog & Cat (pp. 65-78). Pergamon Press.
Scott, J.P., & Fuller, J.L. (1965). Genetics and the social behavior of the dog. University of Chicago Press: Chicago.
Stolzlechner, Lisa; Bonorand, Alina; Riemer, Stefanie (2022). Animals 2022, 12(22), 3067
Thompson, K. (2009). The effects of early environment and upbringing during the first year on the development of behaviour problems in the dog: A longitudinal study. MSc thesis University of Southampton.
Topál J., Gácsi M., Miklósi Á., Virányi Z., Kubinyi E., Csányi V. (2005). Attachment to humans: a comparative study on hand-reared wolves and differently socialized dog puppies. Animal Behaviour, 70, 1367-1375.
Webster, S.D. (1997). Being sensitive to the sensitive period. Proceedings of the 1st International Conference on Veterinary Behavioural Medicine, Birmingham. Universities Federation for Animal Welfare.
